In veel organisaties krijgt de printer nog steeds de status van “randapparaat”. Iets dat netjes in de hoek staat te printen, maar verder geen aandacht vraagt. Voor IT‑managers is dat een gevaarlijke aanname.

Een moderne printer is tegenwoordig een volwaardige pc, met een besturingssysteem en lokale opslag. In sommige gevallen communiceert deze ook met het netwerk. En alles met een besturingssysteem, opslag en netwerkverbinding… kan worden gehackt.

In deze blog leg ik uit welke risico’s printers met zich meebrengen, wat hackers ermee kunnen, en welke maatregelen IT‑managers echt moeten nemen om deze zwakke schakel te beveiligen.

Waarom printers een aantrekkelijk doelwit zijn

Printers krijgen in veel organisaties te weinig aandacht binnen het securitybeleid.
Wachtwoordbeleid geldt niet altijd voor printers, standaardinstellingen blijven soms jaren onaangeroerd en firmware-updates worden regelmatig vergeten. En dat weet een hacker ook.

Enkele jaren geleden demonstreerde een ethische hacker hoe eenvoudig dit mis kan gaan: hij wist ruim honderd printers over te nemen. Niet omdat hij geavanceerde tools gebruikte, maar omdat de apparaten slecht waren beveiligd.

Wat kan een hacker met een gehackte printer?

Meer dan veel IT‑professionals verwachten. Wanneer een printer eenmaal is overgenomen, heeft een aanvaller verrassend veel mogelijkheden. Niet omdat printers “slimme” apparaten zijn, maar omdat ze simpelweg net als elke computer werken: met een OS, opslag en netwerktoegang. Dat maakt hun risico’s vaak groter dan mensen denken.

1. Meekijken met printopdrachten

Printers slaan printtaken tijdelijk op. Zonder beveiliging kan een aanvaller deze taken zien: offertes, contracten, HR-data, financiële documentatie. In principe alles wat over die printer gaat.

2. Scans doorsturen naar een verborgen e‑mailadres

Een hacker kan de scaninstellingen aanpassen. Gebruikers merken niets, maar elke scan gaat óók naar een extern adres.

3. De printer misbruiken als toegangspoort tot het netwerk

Een printer is verbonden met hetzelfde netwerk als servers, werkplekken en applicaties.
Een slecht beveiligde printer kan fungeren als een springplank naar kritieke systemen.

4. Toegang tot instellingen en hardware

Met fysieke toegang tot een USB‑poort kan een aanvaller zelfs proberen manipulaties uit te voeren op firmware of configuratie.

Dat maakt printers een risico dat je serieus moet nemen. Net als routers, switches en IoT-devices.

Hoe voorkom je dit? De belangrijkste maatregelen voor IT‑managers

1. Behandel printers als volwaardige endpoints

Wanneer je printers goed wilt beveiligen, moet je ze behandelen als volwaardige endpoints binnen je infrastructuur. Dat betekent dat je hetzelfde veiligheidsniveau toepast als bij laptops en pc’s: verander direct de standaardwachtwoorden na installatie, beperk de toegang tot het apparaat via rollen, pincodes of badge-authenticatie, en zorg dat firmware‑updates standaard onderdeel zijn van je reguliere beheerproces.

Door printers in dezelfde cyclus van updaten, autorisatie en monitoring op te nemen, voorkom je dat ze de vergeten zwakke plek in je netwerk worden.

2. Versterk je netwerkconfiguratie

Om te voorkomen dat een printer een ongewenste ingang tot je netwerk wordt, is het belangrijk om hem nooit op het hoofdnetwerk te plaatsen. Een veiligere aanpak is om printers onder te brengen in een apart VLAN of in een gast- of gescheiden subnet dat geen directe route biedt naar systemen met bedrijfsgevoelige informatie. Wanneer printers via wifi verbonden zijn, hoort daar minimaal WPA2 of WPA3‑versleuteling bij.

Door de netwerktoegang van printers bewust te beperken, verklein je de kans dat een potentiële inbraak via een printer schade kan aanrichten binnen de rest van je infrastructuur.

3. Schakel ongebruikte functies uit

Veel printers bieden standaard allerlei functies en protocollen aan die in de meeste organisaties helemaal niet worden gebruikt, zoals FTP, Telnet, SNMP v1 of fysieke USB‑poorten. Die ongebruikte opties vormen onnodige ingangen die misbruikt kunnen worden door een aanvaller. Daarom is het verstandig om alles wat niet actief nodig is simpelweg uit te schakelen. Door de functieset van een printer zo klein mogelijk te maken, verklein je het aanvalsoppervlak en reduceer je het risico dat iemand via een verouderd protocol of ongewenste poort naar binnen komt.

4. Houd digitale en fysieke toegang onder controle

Om de beveiliging van printers echt op orde te brengen, is het cruciaal om zowel digitale als fysieke toegang strikt te controleren.

• Laat gebruikers altijd inloggen met een badge of pincode voordat zij kunnen printen of scannen, zodat je precies weet wie welke handelingen uitvoert. Zo voorkom je dat prints (met gevoelige informatie) onbeheerd op de printer blijven liggen.
• Schakel USB‑poorten uit als ze geen directe functie hebben, om te voorkomen dat iemand via een fysieke verbinding instellingen kan wijzigen of data kan meenemen.

Door deze vormen van toegangsbeheer te combineren, beperk je niet alleen de risico’s, maar creëer je ook een duidelijk logboek van alle acties rond het apparaat.

5. Wis tijdelijke gegevens automatisch

Activeer automatische data wiping of “secure overwrite”, zodat tijdelijke data wordt overschreven en onleesbaar is.

6. Bekijk goed welke beveiliging de fabrikant van jouw printer(s) biedt

Wij werken voor printoplossingen met HP, een fabrikant die het goed voor elkaar heeft als het gaat om beveiliging. Met Wolf Security bieden zij uitgebreide mogelijkheden. 

Waarom dit nu zo belangrijk is

De beveiligingsketen is zo sterk als de zwakste schakel. In veel organisaties ís die zwakke schakel nog steeds de printer. En hoe meer data we genereren, printen en scannen, hoe aantrekkelijker printers worden als ingangspunt.

Dus ja, printers kunnen worden gehackt, en de mogelijke impact daarvan is groter dan veel IT‑teams zich realiseren. Gelukkig ligt de oplossing niet in dure of complexe beveiligingstools, maar vooral in verstandig beleid. Door deze basis op orde te hebben, verklein je het risico aanzienlijk en voorkom je dat de printer de vergeten zwakke schakel in je beveiligingsketen wordt.

Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem gerust contact met ons op